Plamy i plamki

Do przykrych kłopotów należą zaplamienia oraz zniszczenia odzieży i obuwia. Są wprawdzie specjalne środki chemiczne do usuwania plam, ale my radzimy każdej gospodyni posiąść wiedzę o starych, sprawdzonych przez babcie i matki sposobach. Plamy i plamki trzeba usunąć jak najszybciej i nie prasować. Najpierw spróbujmy, czy nie poskutkuje woda, a dopiero potem sięgnijmy po następujące środki zaradcze. 

Plamy od owoców usuwamy gorącą wodą, przepłukujemy w wodzie z dodatkiem delikatnego środka piorącego, lub:

• tkaninę białą - mocząc w wodzie z chlorkiem (1:3),
• tkaninę kolorową wełnianą i bawełniany - zmywając rozcieńczonym amoniakiem,
• tkaninę jedwabną - czystą wódką lub gorącym mlekiem, jeśli plama jest świeża, a jeśli stara - lekko  natłuszczając i wystawiając na słońce.

Sposób rodem z Wileńszczyzny na stare plamy z owoców: zaplamione miejsce rozciągnąć nad garnkiem i polać gorącą wodą z czajnika.

Plamy z moczu usuwa się w sposób następujący:

• Bawełnę i len czyścić rozcieńczonym amoniakiem i zapierać wód,) z mydłem. Zestarzałe plamy pocierać roztworem kwasu cytrynowego i szybko spierać mydlaną wodą.
•  Jedwab naturalny wycierać szmatką zwilżoną amoniakiem i natychmiast rozcieńczonym octem. Spłukiwać czystą wodą.
• Jedwab sztuczny spierać wodą z dodatkiem środków piorących i płukać.
• Przy wełnie, tkaninach ubraniowych postępować jak przy jedwabiu naturalnym. Zrobić próbkę w mało widocznym miejscu, czy któryś z czynników nie odbarwia tkaniny.
• Majteczki dziecięce po normalnym upraniu zanurzyć w zimnej wody z dodatkiem 12-procentowej wody utlenionej (1 łyżeczka wody utleniono) na 1 litr wody).

Plamy z sosów i tłustych zup

• Tkaniny różne - zmywać szmatką namoczoną w benzynie ekstrakcyjnej i posypać talkiem.
• Nylon, stylon, bistor - spierać w mocno mydlanej wodzie.

Plamy z mleka

• Tkaniny delikatne i ze sztucznego włókna pocierać gałgankiem zwilżonym gliceryną i dobrze spłukać wodą. 
• Tkaniny wełniane - czyścić tamponem zwilżonym benzyną ekstrakcyjną, wilgotny ślad posypać talkiem.

Plamy z atramentu

• Tkaniny bawełniane, kolorowe - pod plamę podłożyć kawałek szmatki frote. Przelewać zmywaczem do paznokci lub sokiem cytrynowym, stale zmieniając podkładkę.
• Tkaniny białe (wełniane, bawełniane i jedwabne) przemyć ciepłym 5-procentowym roztworem amoniaku lub 10-procentowym roztworem kwasu szczawiowego Bardzo  obficie spłukać wodą.
• Nylon, stylon - posypać proszkiem do szorowania zlewu, lekko przetrzeć palcami, strzepnąć i wypłukać.

Plamy z tuszu

• Wełnę i jedwab zwilżyć wodą, posypać suchym kwaskiem cytrynowym, po paru minutach spłukać wodą.
• Len i bawełna: - przemyć gorącą gliceryną i spłukać wodą, przemyć czystym alkoholem i spłukać wodą.
• Tkaniny z włókien sztucznych i syntetycznych (z wyjątkiem octanowych) - natychmiast prać w letniej wodzie. 

Plamy z krwi

• Tkaniny białe, do prania w wodzie: plamy pocierać gałgankiem zwilżonym wodą z dodatkiem 10-procentowej wody utlenionej lub 5-procentowego amoniaku. Dobrze spłukać wodą. Lub: Zamoczyć na 1 2 godzin w zimnej wodzie z solą, a następnie prać w wodzie z proszkiem. Tkaniny wełniane - plamę pokryć kredą szlamowaną rozrobioną w wodzie - po 2 godzinach wyszczotkować. 
• Tkaniny do prania na sucho - rozpuścić tabletkę polopiryny w małej ilości wody i pokryć nią plamę. Szybko wysuszyć (np. suszarką do włosów) i wyszczotkować. Nie wolno zanurzać zaplamionego miejsca w gorącej wodzie - plamy krwi utrwalają się w ten sposób. 

Plamy z potu

• Bielizna bawełniania, biała - świeże plamy prać w letniej, mydlanej wodzie z dodatkiem amoniaku ( 1 łyżeczka na 1 litr wody). Bieliznę bawełnianą, kolorową - prać w wodzie z dodatkiem octu lub amoniaku, a następnie w wodzie mydlanej.
• Białą bieliznę nylonową zmywać gałgankiem zwilżonym w mieszance 6 łyżek stołowych 1 5-procentowej wody utlenionej i 1 łyżki amoniaku. Dobrze spłukać.
• Jedwab biały -zmoczoną w zimnej wodzie szmatkę zanurzyć w roztworze sody oczyszczonej i zmywać plamę.
• Jedwab kolorowy sprać wodą mydlaną, a potem wodą z dodatkiem amoniaku
• Wełnę jasną przemyć ciepłym, 5-procentowym roztworem amoniaku, a następnie 10-procentowym roztworem kwasu octowego. Dobrze spłukać wodą.
• Wełnę ciemną - dwie szmatki zanurzyć w wodzie z dodatkiem amoniaku, wycisnąć, położyć pod i na plamę, przeprasować gorącym żelazkiem. Plama nie zniknie całkowicie, ale stanie się mniej widoczna.
• Tkaniny nie nadające się do prania w wodzie - pocierać szmatką zwilżoną wodą z dodatkiem octu, a następnie szmatką zwilżoną czystą wodą. Szybko osuszyć.
  

Plamy z pleśni

• Płótno przecierać wodą z dodatkiem amoniaku i od razu spierać w wodzie mydlanej. 
• Tkaniny bawełniane, białe: 1. Zwilżyć plamy spirytusem denaturowym, wypłukać w ciepłej wodzie, wysuszyć i wyprać w wodzie z mydłem. 2. Do 4 l zimnej wody dodać 1 łyżkę „Biolinki" i jedną łyżeczkę kwasu octowego. Zanurzyć w tej mieszance splamione miejsca i dobrze spłukać.
• Tkaniny o nietrwałych barwnikach, nie do gotowania: zrobić papkę z pół łyżki grubej soli kuchennej, 1 łyżki krochmalu w proszku, 1 łyżki płatków mydlanych i soku z jednej cytryny. Dokładnie wymieszać i kłaść na poplamione miejsce po lewej stronie tkaniny. Następnego dnia dobrze spłukać.

Plamy od żelazka

• Białe płótno: 1. miejsca lekko przyżółcone potrzeć szmatką zwilżoną wodą z dodatkiem boraksu (2 łyżeczki na szmatkę wody). Płukać w letniej wodzie i prasować. 2. Miejsca mocno przyżółcone wypłukać w ciepłej wodzie, plamy natrzeć roztworem chlorku, a kiedy zbieleją, wypłukać i wyprasować.
• Biała bielizna bawełniana: 1. Zwilżyć zimną wodą, wycisnąć a następnie zalać 10-procentową wodą utlenioną, spłukać czystą wodą i wyprasować. 2. Trochę boraksu rozpuścić w szklance wody, zamoczyć w tym czystą szmatkę i pocierać plamy. Następnie dobrze spłukać i wyprasować.

Plamy z nikotyny

• Tkaniny białe (z wyjątkiem włókna octanowego) - zmywać surowym żółtkiem zmieszanym ze spirytusem denaturowanym. Dobrze spłukać wodą.
• Tkaniny kolorowe zmywać wodą utlenioną i spłukiwać wodą. 

Plamy z rdzy

• Tkaniny bawełniane i lniane, białe przecierać szmatką l zwilżoną i 1 -procentowym roztworem kwasu szczawiowego, potem wypłukać w wodnym roztworze amoniaku.  

Plamy z perfum i wód kwiatowych

• Na wełnianym swetrze i tkaninach kolorowych - pocierać tamponem z waty zwilżonym czystym spirytusem lub wódką.
• Tkaniny białe pocierać tamponem z waty zwilżonym 3-procentową wodą utlenioną, potem dobrze spłukać.

Plamy z czarnej kawy

• Tkaniny bawełniane: natychmiast po splamieniu przetrzeć plamę zwilżonym ciepłą wodą tamponem i uprać. Jeśli duża i mocno zasiedziała, a tkanina biała lub bardzo jasna -- wypróbować „Bielinkę" i natychmiast spłukać wodą.
• Tkaniny białe, których nie wolno gotować pocierać tamponem zwilżonym w 5-procentowej wodzie utlenionej.
• Tkaniny kolorowe wełniane i jedwabne bardzo delikatne - pokryć plamy mieszaniną surowego żółtka z odrobiną gliceryny lub wody. Po kilku minutach spłukać letnią wodą i wysuszyć między dwoma grubymi ręcznikami frotte. Można też użyć samej gliceryny i spłukać letnią wodą. Suszyć między dwoma ręcznikami frote i prasować po lewej stronie przez ręcznik.
• Tkaniny wełniane, grube, okryciowe. Plamy zanurzyć na całą noc w wodzie z dodatkiem gliceryny (1 łyżka gliceryny na 1 l wody). Rano przepłukać i wysuszyć. Można też przelewać przez plamę ciepłą mydlaną wodę i spłukać czystą wodą. Jeśli plama nie ustąpiła, zanurzyć ją w glicerynie. Gruby pędzel zanurzyć w spirytusie denaturowym i pędzlować plamę. Przemyć obficie czystą wodą.
• Tkaniny wełniane pocierać szmatką zwilżoną wodą z octem lub amoniakiem. Stare plamy przetrzeć świeżo przekrojoną cebulą i zaprać wodą. Uwaga na wybarwienia (zrobić próbkę).
• Inne tkaniny przecierać wodą utlenioną lub amoniakiem i spłukać wodą. Do włókien syntetycznych nie stosować amoniaku.