Wartości odżywcze i smakowe zup zależą od użytych produklów oraz sposobu przyrządzenia. Zupy stanowią przede wszystkim danie obiadowe, jedynie zupy mleczne są podawane na śniadanie lub kolację w żywieniu dzieci i osób starszych lub chorych.

Prawie każda zupa składa się z wywaru, składnika głównego, zwanego często charakterystycznym, oraz podprawy. Sporządzanie zupy zaczyna się od przygotowania wywaru, składającego się z wody i rozpuszczonych w niej substancji wyciągowych, wygotowanych z  produktów użytych na wywar (kości, warzyw, mięsa, przypraw). Składnik główny nadaje zupie smak i nazwę, ma on też często decydujący wpływ na jej wartość odżywczą. Ostatnią czynnością jest podprawienie zupy polegające na odpowiednim jej zagęszczeniu lub zabieleniu.

Zagęszczenie jest to dodanie do zupy mąki rozmieszanej z płynem lub zasmażonej z tłuszczem; można również stosować — najczęściej do tzw. zup -kremów jarzynowych — żółtko lub żółtko ze śmietaną.

Zabielanie polega na dodaniu do zupy śmietany, śmietanki, mleka lub kefiru. 

Podprawianie zup wpływa przede wszystkim na podniesienie wartości kalorycznej; przy za- stosowaniu żółtek, masła lub śmietanki podnosi się też ich wartość białkową i witaminową. Często dodaje się do zupy posiekaną zieleninę, a także różnego rodzaju przyprawy.  Są zupy składające się jedynie z wywaru wzmocnionego większą ilością wygotowanych w nim produktów (mięsa, warzyw, ryb). Do grupy tej należą wszelkiego rodzaju rosoły. Natomiast krupniki i zupy czyste przyrządza się z wywaru i składnika głównego, który w przypadku  krupników stanowią rozklejone kasze, a w zupach czystych - przecier pomidorowy, kwas z buraków, rozdrobnione warzywa itp. Zupy mleczne i kleiki oraz zupy owocowe należą do grupy zup przygotowywanych na składniku głównym.