Jaja są barazo cenionym produktem spożywczym, ponieważ zawierają pełnowartościowe białko, witaminy A, D oraz z grupy B, żelazo, wapń i inne składniki mineralne, a także łatwo przyswajalny tłuszcz.

Składniki odżywcze są rozłożone w jaju nierównomiernie — żółtko jest bogatsze w te składniki niż białko; tłuszcz, witaminy A i D oraz składniki mineralne występują wyłącznie w żółtku. Wartość kaloryczna jaja ważącego ok. 50 g wynosi 70 kcal.

Jaja są cennym dodatkiem do potraw z produktów roślinnych, gdyż zwiększają wartość odżywczą zawartego w nich białka, są także dobrym uzupełnieniem potraw z mleka i serów ze względu na znaczną zawartość żelaza.

Według zaleceń żywieniowców, w tygodniowym jadłospisie zdrowego, dorosłego człowieka powinny znaleźć się co najmniej 2—3 jaja; dziecko powinno spożywać 5—7 jaj tygodniowo. Ze względu na wartości odżywcze jaja mają duże zastosowanie w żywieniu chorych.

Jaja i przetwory z jaj występujące na rynku

Na rynku najczęściej występują jaja świeże, chłodnicze i wapnowane. W pewnych okresach pojawiają się w sprzedaży jaja w proszku oraz konserwowane w postaci mrożonej masy jajowej - - w woreczkach plastykowych.

W handlu stosuje się znakowanie jaj dla odróżnienia gatunku. Jaja świeże są oznakowane kółeczkiem, chłodnicze - - trójkącikiem, wapnowane — kwadracikiem. Znaczki na jajach pierwszego gatunku są koloru czerwonego z cyfrą „l", na jajach drugiego gatunku — koloru zielonego z cyfrą „2", na jajach trzeciego gatunku — koloru czarnego z cyfrą „3".


Jajo waży średnio 50 g, ztego ok. 30 g waży białko, 16 gżółtko i ok. 4 g — skorupka.

Jaja mogą stanowić potrawy samodzielne, jak jajecznica, jaja sadzone, omlety, ale głównie są wykorzystywane jako niezastąpiony dodatek do innych potraw. Są podstawowym składnikiem wielu ciast, niektórych deserów (suflety, mleczka, kremy), służą do podprawiania zup, sosów, sporządzania majonezu, wykończania niektórych potraw mięsnych (panierowanych).

Trudno sobie wyobrazić sporządzanie wszelkiego rodzaju ciast bez użycia jaj. Są one z jednej strony czynnikiem spulchniającym, nadającym właściwą, porowatą strukturę ciastom (biszkopty), z drugiej zaś — środkiem zestalającym, jakby cementującym składniki ciast (ciasta półkruche i inne), nadającym im właściwą spoistość i smak.