Mleko zawiera wiele ważnych składników odżywczych. Poza nośnikami energii, takimi jak białko, tłuszcz i węglowodany zawiera również witaminy, istotne składniki mineralne jak wapń, potas, fosfor i magnez oraz różne pierwiastki śladowe, jak np. żelazo, miedź, jod i fluor. Ten niezwykły zestaw powoduje, że mleko zalicza się do najbardziej wartościowych produktów odżywczych. Gdy mówimy o mleku, mamy na myśli głównie mleko krowie. Zawartość tłuszczu w świeżym mleku prosto od krowy waha się między 3,3% a 4,3%. W handlu mamy natomiast do czynienia z mlekiem standaryzowanym, co oznacza ujednolicenie zawartości tłuszczu. Proces ten polega, w pierwszej fazie, na oddzieleniu tłuszczu od mleka — co następuje w wirówkach. Następnie mleko chude wzbogacane jest przez dodanie odpowiedniej ilości tłuszczu. Handel oferuje — pod względem zawartości tłuszczu - następujące rodzaje mleka:
Poza tym różnicujemy mleko według sposobu jego przetworzenia na następujące rodzaje:
Mleko wyborowe (mleko surowe) jest to mleko w postaci naturalnej, nie przetworzone tzn. nie ogrzewane i nie homogenizowane. Mleko takie dostarczają tylko niektórzy producenci, znajdujący się pod urzędowym nadzorem i specjalną kontrolą. Mleko to posiada naturalną zawartość tłuszczu i nadaje się do przechowywania w lodówce tylko przez 1—2 dni. Nadaje się ono do mieszanek, jak każde inne, należy je jednak używać tylko schłodzone, gdyż podgrzewanie spowodowałoby utratę zawartych w nim witamin.
Mleko świeże jest zawsze mlekiem pasteryzowanym i homogenizowanym. Poprzez proces homogenizacji zapobiega się powstawaniu na jego powierzchni warstwy śmietany oraz dokonuje rozbicia tłuszczu na bardzo drobne cząsteczki. Poprawia to smak mleka. Proces pasteryzowania natomiast powoduje zniszczenie zarazków znajdujących się w mleku. Świeże mleko może być przechowywane w lodówce do tygodnia.